Referent: mgr Filip Burdon
Moderator: prof. Sławomir Kursa
Termin: 4 marca 2026 r. godz. 17:00-18:30
Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot
Abstrakt: Wystąpienie analizuje fundamentalną rozbieżność między proceduralną regulacją sztucznej inteligencji w Dyrektywie 2024/1689 (tzw. AI Act), a materialnymi standardami ochrony praw podstawowych wynikającymi z Karty Praw Podstawowych UE. Centralna teza głosi, że AI Act koncentruje się na wymogach techniczno-proceduralnych (art. 10 – data governance, art. 13 – transparency), podczas gdy rzeczywisty problem tendencyjności danych (data bias) ma charakter konstytucyjno-aksjologiczny, dotyczący art. 21 (zakaz dyskryminacji) i art. 47 KPP (skuteczny środek prawny). Praca wprowadza koncepcję "luki aksjologicznej" – sytuacji, w której formalna zgodność z procedurami nie zabezpiecza wartości konstytucyjnych. Analiza kontrfaktyczna np. amerykańskiego systemu COMPAS wykazuje, że AI Act nie zapobiegłby systemowej dyskryminacji rasowej, mimo spełnienia wszystkich wymogów proceduralnych. Kluczowe braki to: (1) brak odwrócenia ciężaru dowodu, (2) niejednoznaczność pojęcia "representative data" (status quo vs. pożądana równość), (3) brak niezależnych audytów tendencyjności danych. Dysertacja proponuje trzy realistyczne zmiany de lege ferenda: doprecyzowanie art. 10 AI Act, wprowadzenie obowiązkowych niezależnych audytów stronniczości oraz zastosowanie odwróconego ciężaru dowodu. Praca uzasadnia postrzeganie algorytmów jako nowej formy władzy normatywnej wymagającej kontroli analogicznej do organów publicznych oraz swoistą konstytucjonalizację podejścia do alogorytmów.