Referent: mgr Filip Burdon Moderator: prof. Sławomir Kursa Termin: 4 marca 2026 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Wystąpienie analizuje fundamentalną rozbieżność między proceduralną regulacją sztucznej inteligencji w Dyrektywie 2024/1689 (tzw. AI Act), a materialnymi standardami ochrony praw podstawowych wynikającymi z Karty Praw Podstawowych UE. Centralna teza głosi, że AI Act koncentruje się na wymogach techniczno-proceduralnych (art. 10 – data governance, art. 13 – transparency), podczas gdy rzeczywisty problem tendencyjności danych (data bias) ma charakter konstytucyjno-aksjologiczny, dotyczący art. 21 (zakaz dyskryminacji) i art. 47 KPP (skuteczny środek prawny). Praca wprowadza koncepcję "luki aksjologicznej" – sytuacji, w której formalna zgodność z procedurami nie zabezpiecza wartości konstytucyjnych. Analiza kontrfaktyczna np. amerykańskiego systemu COMPAS wykazuje, że AI Act nie zapobiegłby systemowej dyskryminacji rasowej, mimo spełnienia wszystkich wymogów proceduralnych. Kluczowe braki to: (1) brak odwrócenia ciężaru dowodu, (2) niejednoznaczność pojęcia "representative data" (status quo vs. pożądana równość), (3) brak niezależnych audytów tendencyjności danych. Dysertacja proponuje trzy realistyczne zmiany de lege ferenda: doprecyzowanie art. 10 AI Act, wprowadzenie obowiązkowych niezależnych audytów stronniczości oraz zastosowanie odwróconego ciężaru dowodu. Praca uzasadnia postrzeganie algorytmów jako nowej formy władzy normatywnej wymagającej kontroli analogicznej do organów publicznych oraz swoistą konstytucjonalizację podejścia do alogorytmów.

Referent: dr Katarzyna B. Wojtkiewicz Moderator: dr hab. Renata Świrgoń-Skok, prof. UR (Uniwersytet Rzeszowski) Termin: 28 stycznia 2026 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Celem referatu jest przedstawienie modelu semantycznej rekonstrukcji porządku normatywnego jako propozycji metodologicznej rozwijanej w obrębie teorii prawa i ogólnej nauki o prawie, z uwzględnieniem konstytucyjnych zasad legalności, pewności prawa oraz ochrony praw jednostki w warunkach cyfryzacji państwa. Przedmiotem badań jest relacja między przepisem a normą oraz między normami powiązanymi systemowo w realiach wielopoziomowości regulacyjnej i inflacji legislacyjnej. ...

Referent: mgr Piotr Dzbański Moderator: dr hab. Grzegorz Nancka Termin: 14 stycznia 2026 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Przedmiotem wystąpienia jest analiza zagadnienia granic kognicji sądów rejestrowych w konfrontacji z kompetencjami sądów cywilnych (procesowych). Punktem wyjścia jest obserwacja różnic między normatywnym modelem badania formalnego, a rzeczywistą potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa obrotu, która wymusza na sądach rejestrowych podejmowanie działań quasi-śledczych i merytorycznych. Celem pracy jest wykazanie, że obecna konstrukcja ustrojowa, oparta na rygorystycznym dualizmie proceduralnym (rozdzielenie postępowania rejestrowego od procesu o prawa korporacyjne), staje się niewydolna w obliczu skomplikowanych stanów faktycznych. Hipoteza badawcza zakłada, że brak ustawowych narzędzi do koncentracji materiału dowodowego w sądzie rejestrowym prowadzi do sztucznego mnożenia postępowań, co stoi w sprzeczności postulatami szybkości obrotu gospodarczego. W wystąpieniu przeprowadzono analizę prawnoporównawczą, zestawiając polski model z rozwiązaniami systemów niemieckiego, francuskiego i anglosaskiego, w których zakres ingerencji organu rejestrowego jest skorelowany z jego odpowiedzialnością i funkcją ustrojową. Rozważania obejmują także specyfikę kognicji w rejestrach pozahandlowych (partii politycznych, prasowym) oraz księgach wieczystych, jako punktów odniesienia dla rejestru przedsiębiorców. ...

Referent: Tomasz Wiącek (Uniwersytet Łódzki) Moderator: dr hab. Grzegorz Nancka, prof. UŚ (Uniwersytet Śląski w Katowicach) Termin: 12 listopada 2025 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Przyjętym celem badawczym jest ustalenie znaczenia prawnego DAO, tj. zdecentralizowanych organizacji autonomicznych, z ang. decentralised autonomous organisations. W ramach badań weryfikowana jest hipoteza alegalności zdecentralizowanych organizacji autonomicznych głosząca, że DAO w jego właściwym rozumieniu nie sposób uregulować przepisami prawa stanowionego, co jest spowodowane specyfiką technologiczną DAO jako bytu zdecentralizowanego istniejącego dzięki blockchain. ...

Referent: dr hab. Jakub Szczerbowski, prof. UŁ (Uniwersytet Łódzki) Moderator: prof. dr hab. Bronisław Sitek (Uniwersytet SWPS) Termin: 29 października 2025 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Przedmiotem badań jest użycie generatywnej sztucznej inteligencji, w szczególności dużych modeli językowych (LLM), w piśmiennictwie akademickim. Badanie wychodzi z analizy korzyści i zagrożeń wynikających z użycia asystentów AI w następujących zadaniach: zarządzanie bibliografią, edycja tekstów, tłumaczenie, optymalizacja procesu publikacyjnego, analiza danych oraz przegląd literatury. ...

Referent: dr Katarzyna B. Wojtkiewicz Moderator: dr hab. Jakub Szczerbowski, prof. UŁ (Uniwersytet Łódzki) Termin: 28 maja 2025 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Przedmiotem wystąpienia jest relacja pomiędzy systemem prawa a nowoczesnym governance w warunkach transformacji cyfrowej. Punktem wyjścia jest koncepcja „prawa jako osiągnięcia governance”, w której normy prawne są traktowane jako funkcjonalny rezultat skutecznie działających mechanizmów zarządzania publicznego. Celem wystąpienia jest przedstawienie i obrona tezy, że współczesne regulacje – zwłaszcza w kontekście cyfrowej administracji – powinny być projektowane jako zintegrowane komponenty systemów informacyjnych, wspierających przejrzystość i bezpieczeństwo obrotu. Hipoteza badawcza zakłada, że efektywna deregulacja nie oznacza redukcji prawa, lecz jego rekonstrukcję w oparciu o interoperacyjność i dane. ...

Referent: dr Małgorzata Eysymontt Moderator: prof. Sławomir Kursa Termin: 14 maja 2025 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Niniejsze wystąpienie ma na celu przedstawienie problematyki sytuacji prawnej małoletniego przysposobionego na gruncie obowiązujących przepisów prawa polskiego i ponadnarodowego, z uwzględnieniem poglądów doktryny i judykatury oraz praktyki sądów, urzędów i innych podmiotów związanych z ochroną prawną małoletnich pozostających w systemie pieczy zastępczej. Stanowi ono wprowadzenie do dalszych badań naukowych w kierunku przygotowania pracy habilitacyjnej, a w szczególności zarysowanie celów badawczych oraz hipotezy badawczej wraz z uzasadnieniem wyboru analizowanej problematyki, a także nakreślenie głównych pytań badawczych służących wykazaniu postawionej hipotezy badawczej. W ramach prelekcji przedstawiony również zostanie wstępny układ dysertacji oraz wykorzystane lub planowane metody badawcze. Podczas wystąpienia podjęte zostaną m.in. rozważania nad podmiotowością prawną małoletniego przysposabianego, skutecznością ochrony prawnej jego osoby, w tym zabezpieczenia jego interesów i dobra w kontekście przebiegu procedury adopcyjnej w Polsce, a także zaprezentowane możliwości oraz luki prawne i niedoskonałości systemowe wpływające na poziom tej ochrony. Ponadto ogólnie wskazane zostaną przez Zainteresowaną dotychczas zebrane materiały źródłowe, a w szczególności dostępna literatura przedmiotu oraz przegląd poglądów judykatury.

Referent: dr Katarzyna B. Wojtkiewicz (Uniwersytet SWPS) Moderator: dr hab. Jakub J. Szczerbowski, prof. UŁ (Uniwersytet Łódzki) Termin: 16 kwietnia 2025 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Wystąpienie prezentuje wyniki pilotażowego badania przeprowadzonego w ramach projektu NCN „Identyfikacja podmiotów prawnych w systemach governance administracji publicznej: Studium przypadku administracji skarbowej w Polsce” (2024), którego celem była analiza wykonalności wdrożenia identyfikatora LEI w polskim systemie podatkowym. Na gruncie teorii „Law as an Achievement of Governance” (Kornhauser, 2022) zaproponowano ujęcie normy prawnej jako wyniku operacyjnych procesów zarządczych opartych na danych. Badanie wskazuje, że deregulacja może polegać nie na znoszeniu norm, lecz na ich rekonstrukcji w oparciu w szczególności o spójne atrybuty cyfrowe podmiotów (identyfikatory) i interoperacyjne systemy prawne. Wystąpienie ukazuje, jak dane mogą służyć nie tylko efektywności działania administracji i procesów formalnych w zróżnicowanych systemach prawnych lecz również redefinicji podstawowych kategorii prawa w kontekście cyfrowej transformacji otoczenia instytucji publicznych.

Referent: dr Grzegorz Nancka Moderator: prof. Piotr Sadowski Termin: 30 października 2024 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Celem wystąpienia jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy zmiany zachodzące w europejskiej nauce prawa rzymskiego na przełomie XIX i XX wieku znajdują odzwierciedlenie na łamach lwowskiego periodyku "Przegląd Prawa i Administracji"? Wydawane w latach 1876-1939 czasopismo uznać można za jeden z najważniejszych, o ile nie najważniejszy periodyk prawniczy tamtych czasów. Na jego łamach publikowali znamienici uczeni, zarówno o ugruntowanej pozycji naukowej, jak i uczeni początkujący. W wystąpieniu podjęta zostanie problematyka znaczenia czasopiśmiennictwa prawniczego dla rozwoju nauki prawa rzymskiego w Polsce. Szczegółowej analizie zostanie poddana również merytoryczna treść publikacji ogłaszanych na łamach periodyku. Pozwoli to ukazać kierunki rozwoju, a także ewolucji lwowskiego środowiska naukowego, jak również sformułować konkluzję dotyczącą problemu podejmowanego w wystąpieniu.