Referent: mgr Piotr Dzbański Moderator: dr hab. Grzegorz Nancka Termin: 14 stycznia 2026 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Przedmiotem wystąpienia jest analiza zagadnienia granic kognicji sądów rejestrowych w konfrontacji z kompetencjami sądów cywilnych (procesowych). Punktem wyjścia jest obserwacja różnic między normatywnym modelem badania formalnego, a rzeczywistą potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa obrotu, która wymusza na sądach rejestrowych podejmowanie działań quasi-śledczych i merytorycznych. Celem pracy jest wykazanie, że obecna konstrukcja ustrojowa, oparta na rygorystycznym dualizmie proceduralnym (rozdzielenie postępowania rejestrowego od procesu o prawa korporacyjne), staje się niewydolna w obliczu skomplikowanych stanów faktycznych. Hipoteza badawcza zakłada, że brak ustawowych narzędzi do koncentracji materiału dowodowego w sądzie rejestrowym prowadzi do sztucznego mnożenia postępowań, co stoi w sprzeczności postulatami szybkości obrotu gospodarczego. W wystąpieniu przeprowadzono analizę prawnoporównawczą, zestawiając polski model z rozwiązaniami systemów niemieckiego, francuskiego i anglosaskiego, w których zakres ingerencji organu rejestrowego jest skorelowany z jego odpowiedzialnością i funkcją ustrojową. Rozważania obejmują także specyfikę kognicji w rejestrach pozahandlowych (partii politycznych, prasowym) oraz księgach wieczystych, jako punktów odniesienia dla rejestru przedsiębiorców. ...

Referent: Tomasz Wiącek (Uniwersytet Łódzki) Moderator: dr hab. Grzegorz Nancka, prof. UŚ (Uniwersytet Śląski w Katowicach) Termin: 12 listopada 2025 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Przyjętym celem badawczym jest ustalenie znaczenia prawnego DAO, tj. zdecentralizowanych organizacji autonomicznych, z ang. decentralised autonomous organisations. W ramach badań weryfikowana jest hipoteza alegalności zdecentralizowanych organizacji autonomicznych głosząca, że DAO w jego właściwym rozumieniu nie sposób uregulować przepisami prawa stanowionego, co jest spowodowane specyfiką technologiczną DAO jako bytu zdecentralizowanego istniejącego dzięki blockchain. ...

Referent: dr hab. Jakub Szczerbowski, prof. UŁ (Uniwersytet Łódzki) Moderator: prof. dr hab. Bronisław Sitek (Uniwersytet SWPS) Termin: 29 października 2025 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Przedmiotem badań jest użycie generatywnej sztucznej inteligencji, w szczególności dużych modeli językowych (LLM), w piśmiennictwie akademickim. Badanie wychodzi z analizy korzyści i zagrożeń wynikających z użycia asystentów AI w następujących zadaniach: zarządzanie bibliografią, edycja tekstów, tłumaczenie, optymalizacja procesu publikacyjnego, analiza danych oraz przegląd literatury. ...

Referent: dr Katarzyna B. Wojtkiewicz Moderator: dr hab. Jakub Szczerbowski, prof. UŁ (Uniwersytet Łódzki) Termin: 28 maja 2025 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Przedmiotem wystąpienia jest relacja pomiędzy systemem prawa a nowoczesnym governance w warunkach transformacji cyfrowej. Punktem wyjścia jest koncepcja „prawa jako osiągnięcia governance”, w której normy prawne są traktowane jako funkcjonalny rezultat skutecznie działających mechanizmów zarządzania publicznego. Celem wystąpienia jest przedstawienie i obrona tezy, że współczesne regulacje – zwłaszcza w kontekście cyfrowej administracji – powinny być projektowane jako zintegrowane komponenty systemów informacyjnych, wspierających przejrzystość i bezpieczeństwo obrotu. Hipoteza badawcza zakłada, że efektywna deregulacja nie oznacza redukcji prawa, lecz jego rekonstrukcję w oparciu o interoperacyjność i dane. ...

Referent: dr Małgorzata Eysymontt Moderator: prof. Sławomir Kursa Termin: 14 maja 2025 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Niniejsze wystąpienie ma na celu przedstawienie problematyki sytuacji prawnej małoletniego przysposobionego na gruncie obowiązujących przepisów prawa polskiego i ponadnarodowego, z uwzględnieniem poglądów doktryny i judykatury oraz praktyki sądów, urzędów i innych podmiotów związanych z ochroną prawną małoletnich pozostających w systemie pieczy zastępczej. Stanowi ono wprowadzenie do dalszych badań naukowych w kierunku przygotowania pracy habilitacyjnej, a w szczególności zarysowanie celów badawczych oraz hipotezy badawczej wraz z uzasadnieniem wyboru analizowanej problematyki, a także nakreślenie głównych pytań badawczych służących wykazaniu postawionej hipotezy badawczej. W ramach prelekcji przedstawiony również zostanie wstępny układ dysertacji oraz wykorzystane lub planowane metody badawcze. Podczas wystąpienia podjęte zostaną m.in. rozważania nad podmiotowością prawną małoletniego przysposabianego, skutecznością ochrony prawnej jego osoby, w tym zabezpieczenia jego interesów i dobra w kontekście przebiegu procedury adopcyjnej w Polsce, a także zaprezentowane możliwości oraz luki prawne i niedoskonałości systemowe wpływające na poziom tej ochrony. Ponadto ogólnie wskazane zostaną przez Zainteresowaną dotychczas zebrane materiały źródłowe, a w szczególności dostępna literatura przedmiotu oraz przegląd poglądów judykatury.

Referent: dr Katarzyna B. Wojtkiewicz (Uniwersytet SWPS) Moderator: dr hab. Jakub J. Szczerbowski, prof. UŁ (Uniwersytet Łódzki) Termin: 16 kwietnia 2025 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Wystąpienie prezentuje wyniki pilotażowego badania przeprowadzonego w ramach projektu NCN „Identyfikacja podmiotów prawnych w systemach governance administracji publicznej: Studium przypadku administracji skarbowej w Polsce” (2024), którego celem była analiza wykonalności wdrożenia identyfikatora LEI w polskim systemie podatkowym. Na gruncie teorii „Law as an Achievement of Governance” (Kornhauser, 2022) zaproponowano ujęcie normy prawnej jako wyniku operacyjnych procesów zarządczych opartych na danych. Badanie wskazuje, że deregulacja może polegać nie na znoszeniu norm, lecz na ich rekonstrukcji w oparciu w szczególności o spójne atrybuty cyfrowe podmiotów (identyfikatory) i interoperacyjne systemy prawne. Wystąpienie ukazuje, jak dane mogą służyć nie tylko efektywności działania administracji i procesów formalnych w zróżnicowanych systemach prawnych lecz również redefinicji podstawowych kategorii prawa w kontekście cyfrowej transformacji otoczenia instytucji publicznych.

Referent: dr Grzegorz Nancka Moderator: prof. Piotr Sadowski Termin: 30 października 2024 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Celem wystąpienia jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy zmiany zachodzące w europejskiej nauce prawa rzymskiego na przełomie XIX i XX wieku znajdują odzwierciedlenie na łamach lwowskiego periodyku "Przegląd Prawa i Administracji"? Wydawane w latach 1876-1939 czasopismo uznać można za jeden z najważniejszych, o ile nie najważniejszy periodyk prawniczy tamtych czasów. Na jego łamach publikowali znamienici uczeni, zarówno o ugruntowanej pozycji naukowej, jak i uczeni początkujący. W wystąpieniu podjęta zostanie problematyka znaczenia czasopiśmiennictwa prawniczego dla rozwoju nauki prawa rzymskiego w Polsce. Szczegółowej analizie zostanie poddana również merytoryczna treść publikacji ogłaszanych na łamach periodyku. Pozwoli to ukazać kierunki rozwoju, a także ewolucji lwowskiego środowiska naukowego, jak również sformułować konkluzję dotyczącą problemu podejmowanego w wystąpieniu.

Referent: dr hab. Piotr Sadowski, prof. UO Moderator: prof. Bronisław Sitek Termin: 16 października 2024 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: W rzymskich źródłach termin saccharon pojawia się w I w. n.e. w Historia naturalna Pliniusza Starszego. Spotykamy je także w De materia medica Pedaniusa Dioscoridesa (ok. 40–90 n.e.), jak i w Periplusie Morza Erytrejskiego (Périple de la mer Erythrée) (I-III n.e.) anonimowego autora. U Rzymian obficie spotykamy takie słowa jak: dulcis, dulcere, dulcificare, dulcia, dulciola, dulciarium, dulciarius. Prezentując rzymskie antyczne sposoby na radzenie sobie z osładzaniem produktów spożywczych, autor szuka odpowiedzi na pytania o to jakie głównie substancje słodzące były wykorzystywane przez Rzymian, jakie informacje wyłaniają się ze źródeł pozaprawnych i prawnych w odniesieniu do tych substancji, a także czy starożytni Rzymianie byli świadomi choroby którą dzisiaj określamy jako cukrzyca. ...

Referent: mgr Ewa Matera Moderator: dr. hab. Jakub Szczerbowski, prof. UŁ (Uniwersytet Łódzki) Termin: 5 czerwca 2024 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Przedmiotem wystąpienia jest prezentacja zagadnienia prawotwórczego rozwoju prawa zobowiązań w drodze orzeczeń sądowych. Polska nauka prawa nie przyjmuje, że polskie prawo jest współtworzone przez orzecznictwo sądowe, a co faktycznie ma miejsce w powszechnej praktyce prawniczej. Natomiast doktryna niemiecka dopuszcza prawotwórstwo sędziowskie, określając je najczęściej, jako prawo sędziowskie albo dalsze rozwijanie prawa (Richterrecht/ richterliche Rechtsfortbildung). Ten kierunek przyjmuje również Związkowy Trybunał Konstytucyjny, który orzeczniczo nadał sędziom daleko idące uprawnienia do kształtowania prawa ustawowego w sytuacji poważnych zmian społecznych, które nie zostały uwzględnione przez ustawodawstwo. W swojej pracy wykazuję tezy, iż brak ustawowych albo powszechnie akceptowanych reguł metodycznych, co do granic wykładni dokonywanej przez sędziów powoduje, że sędziowie tworzą lub współtworzą prawo zmieniając wolę ustawodawcy. Dzieje się tak też z tego względu, że ustawa nigdy nie nadąży za życiem i sędziowie muszą modyfikować ustawę tak, aby móc rozstrzygać przedłożone im spory. Istnienie ustawowych reguł dotyczących granic wykładni uniemożliwiłyby arbitralną i dowolną interpretację prawa przez sędziów. Zasadniczym celem pracy jest przedstawienie problemu teoretycznego oraz praktycznego dotyczycącego sprzeczności między załażeniem konstytucyjnej zasady trójpodziału władzy, że sądy mogą tylko stosować prawo a praktyką, że sądy muszą prawo rozwijać i je współtworzyć, uzupełniając orzeczniczo, a także tworząc w sytuacji braku regulacji (luki prawne). W istniejących systemach prawnych występują takie, które explicite przyznają sędziom uprawnie do dalszego rozwoju prawa (RFN w orzeczeniu Soraya) lub do jego tworzenia (Konfederacja szwajcarska w art. 1 k.c. szwajcarskiego).