Zdecentralizowane organizacje autonomiczne a granice regulacji prawnej
Referent: mgr Tomasz Wiącek (Uniwersytet Łódzki) Moderator: prof. dr hab. Renata Świrgoń-Skok (Uniwersytet Rzeszowski) Termin: 29 kwietnia 2026 r. godz. 17:00-18:30 Link do spotkania: https://meet.jit.si/prawno-spoleczne-spot Abstrakt: Przedmiotem badań jest znaczenie prawne zdecentralizowanych organizacji autonomicznych (DAO) jako nowego typu cyfrowych bytów funkcjonujących w oparciu o technologię blockchain. Celem pracy jest ustalenie, czy oraz w jakim zakresie DAO mogą podlegać regulacji prawnej, a także identyfikacja mechanizmów pozwalających na przypisanie odpowiedzialności za ich działanie. W rozprawie przyjęto hipotezę alegalności DAO, zgodnie z którą w ich modelowej, w pełni zdecentralizowanej postaci nie poddają się one skutecznej regulacji przez prawo stanowione. W pracy zastosowano zróżnicowane metody badawcze, obejmujące analizę literatury naukowej, systematyczny przegląd piśmiennictwa, analizę empiryczną wybranych DAO funkcjonujących w praktyce obrotu oraz analizę formalno-dogmatyczną i komparatystykę. Pozwoliło to na zestawienie ujęcia teoretycznego z rzeczywistym funkcjonowaniem DAO. Wyniki badań wskazują, że hipoteza alegalności znajduje potwierdzenie jedynie w odniesieniu do idealnego modelu DAO. W praktyce wiele organizacji deklarujących decentralizację wykazuje elementy faktycznej kontroli, co umożliwia identyfikację podmiotów odpowiedzialnych. W konsekwencji zasadne jest różnicowanie podejścia regulacyjnego – od uznania braku potrzeby regulacji w przypadku w pełni zdecentralizowanych struktur, po przypisanie odpowiedzialności podmiotom sprawującym kontrolę w przypadku struktur hybrydowych. Wyniki pracy wskazują na potrzebę elastycznego podejścia legislacyjnego, uwzględniającego specyfikę technologii blockchain i zróżnicowanie form organizacyjnych DAO.